Ayrılık sonrası beyinde ne olur? Ayrılık pek çoğumuzun hayatında psikolojik açıdan önemli etkilere sahiptir. Peki bu etkiler beyne de yansıyabilir mi? Ayrılık beynin çalışma şekli ve düzeni üzerinde önemli bir etkiye sahip midir gerçekten?
İçindekiler
Ayrılık Sonrası Beyinde Ne Olur?
Ayrılık sonrası beyinde ne olur? Ya da gerçekten bir şey olur mu? İnsanların yaşadığı en güçlü deneyimlerden bir tanesidir ayrılık. Pek çok kişi ayrılık sonrasında kalbinin acıdığını söyler. Ancak aslında ayrılık acısı kalpte değil beyinde hissedilir.
Yapılan bilimsel çalışmalar sonucunda, ayrılık sonrasında beyinde hem duygusal hem de fizyolojik anlamda bir çok mekanizmanın devreye girdiği sonucu elde edilmiştir. Peki ayrılık sonrası beyinde ne olur? Süreç neden bu kadar sarsıcıdır? Beynin ayrılık sonrası verdiği tepkiler, bilimsel ve psikolojik yönleri ile şu şekildedir:
Dopamin Düşer
Dopamin, mutluluk ve ödül hormonudur. İlişki sırasında beyin tarafından sık sık salgılanır. Peki ayrılık sonrası beyinde ne olur? Dopamin hormonu, partnerinizi gördüğünüzde, onunla konuştuğunuzda, size mesaj attığında… beyin tarafından salgılanırken, ayrılık halinde beyin ödül kaynağını kaybeder. İlişkiye bağlı dopamin hormonu salgılanmaz.
- Zevk alma kapasitesinde azalma
- Sürekli o kişiyi düşünme
- Enerji düşüklüğü
- Bağımlılık benzeri istekler yaşama…
gibi belirtiler, dopamin hormonunun salgılanmaması dolayısı ile ortaya çıkabilir. Ayrılık, bilim insanları tarafından, kişinin yaşadığı dopamin yoksunluğu olarak tanımlanır. Bu nedenle ayrılık sonrası hissedilen duygular, bir bağımlı tarafından madde yoksunluğunda hissedilen belirtilerle benzerdir.
Ağrı Merkezi Aktifleşir
Ayrılık sonrası beyinde ne olur? Pek çok kişi, ayrılık acısı yaşarken kalbinin acıdığından bahseder. Bu acı gerçekten de fiziksel olarak hissedilebilir. Çünkü ayrılık sırasında beyinde, Anterior Singulat Korteks adı verilen bölge aktif hale gelir. Bu bölge, fiziksel acı, yalnızlık hissi ve sosyal reddedilme… gibi durumlarda devreye girer.
Bu nedenle ayrılık sonrasında,
- Göğüste baskı
- Boğazda düğümlenme
- Midede yanma
- Uyku bozukluğu
- İştahta azalma
gibi fiziksel belirtilerin yaşandığı durumlarla sık olarak karşılaşılır. Çünkü ayrılık, beyin tarafından fiziksel bir acı olarak algılanır.
Kortizol Hormonu Artar
Ayrılık sonrası beyinde ne olur? Ödül hormonu dopamin azalırken stres hormonu kortizol da beyin tarafından, ayrılık sonrasında daha sık salgılanmaya başlar. Çünkü ayrılık beyin tarafından duygusal kayıp duygusuna neden olur. Ve bu da bir tehdit olarak algılanır. Kortizol hormonu buna bağlı olarak hızla yükselmeye başlar.
- Konsantrasyon güçlüğü
- Kalp çarpıntısı
- Panik hissi
- Baş ağrısı
- Kas ağrısı
gibi belirtiler, stres hormonu kortizol yükselmesine bağlı olarak ortaya çıkabilir. Ayrılan kişilerin sinirli, kaygılı ya da gergin olmalarının nedeni tam olarak budur.
Limbik Sistem Çalışır
Limbik sistem çalışmaya başlar. Ve burası duyguları ve bağlanma ile ilgili alanı yöneten bölgedir. Beyin, uzun süre birlikte olunan kişiye karşı bir alışkanlık haritası oluşturur. O kişi ile gün içinde konuşmak, plan yapmak ya da aktiviteler yapmak gibi şeyler günlük alışkanlıkların bir parçası halini alır.
Peki ayrılık sonrası beyinde ne olur? Limbik sistem bu alışkanlıklarını kaybetmesi dolayısı ile eskiye geri dönme isteği hisseder. Pek çok kişi bu nedenle,
- Acaba mesaj mı atsam?
- Bir şans daha versek olmaz mı?
- Şu an ne yapıyor acaba?
gibi düşünceler hisseder.
Prefrontal Korteks Zorlanır
Ayrılık sonrası düşünceler genellikle, kişinin kendi kendini yediği döngüler halini alır. Buna Prefrontal Korteks’in tam kapasite ile çalışmaması neden olur. Prefrontal Korteks mantıklı düşünme merkezidir. Buna bağlı olarak:
- Sürekli geçmişi düşünme
- Kendini suçlama
- Mantıksız kararlar verme
- Karşı tarafı idealize etme
gibi durumlar ortaya çıkar. Duygusal yoğunluğun azalması ile birlikte de prefrontal korteks toparlanmaya başlar. Eski sevgilinin sürekli akla gelmesi konusu tamamen bu durumla bağlantılıdır.
Nöroplastisite Devreye Girer
Ayrılık sonrası beyinde ne olur? Hep olumsuz şeylerin olacağını düşünmek yanlış. Çünkü beyin inanılmaz bir yenilenme kapasitesine sahiptir. Bu duruma nöroplastisite adı verilir. Beyin kendini yeniden düzenlemeye başlar. Buna bağlı olarak
- Eski bağlar zayıflamaya başlar.
- Yeni alışkanlıklar edinilir.
- Yeni dopamin kaynakları bulunur.
Böylelikle kişi kendini daha güçlü, dengeli ve farkında hisseder. Pek çok insanın ayrılık sonrası daha olgun ve kendisi ile barışık olmasının nedeni de bundan kaynaklanmaktadır.
Sevgi Değil Bağlanma Sonrası Boşluk Zorlar
Ayrılık sonrası beyinde ne olur? Ayrılıktan sonra beyin sadece sevgiyi değil, bağlanma duygusunu da kaybettiğini düşünür. Buna bağlı olarak bağlanma hormonu Oksitosin düşmeye başlar. Ve kişi kendini, yalnız, güvensiz, eksik ve terk edilmiş gibi hissetmeye başlar. Bu tamamen biyolojik bir tepki olup zamanla düzelir.