Fosfin gazı nedir? Almanya’dan İstanbul’a gezmeye gelen 4 kişilik bir aile zehirlenerek hayattan koptu. Otopsi raporunda, zehirlenmede fosfin gazının ölüm şüphesini arttırdığına dair bulgulara rastlandı. Otelin ilaçlandığı zaten biliniyordu. Fosfin gazı ölüme nasıl sebebiyet verir? Fosfin gazı ile ilgii bilinmesi gerekenler nelerdir?
İçindekiler
Fosfin Gazı Nedir?
Fosfin gazı nedir? Özellikle tarım ve endüstri alanlarında yaygın olarak kullanılan fosfin gazı, renksiz ve çok zehirli kimyasal bir bileşiktir. Kimyasal formülü PH₃’tür. Yoğunluğu düşük dahi olsa çok önemli sağlık sorunlarına sebep olabilir.
Bir ailenin hayattan kopmasına neden olması ile ön plana çıkan fosfin gazı hakkında bilgiler bugünlerde pek çok kişi tarafından araştırılıyor. En çok merak edilen konuların başında ise “Fosfin gazının belirtileri nelerdir?”, “Fosfin gazı solunursa ne olur?” şeklindeki soruların yanıtları yer alıyor.
Fosfin gazı nedir? Fosfin gazı, Fosforun Hidrojen ile birleşmesi sonucu oluşan, yanıcı ve çok fazla toksik etkiye sahip bir gaz olarak tanımlanabilir. Doğada kendi şekilde bulunması söz konusu olmayıp, genellikle insan eli ile üretilir. Çürük balık ya da sarımsağa benzer kötü bir kokuya sahiptir.
Ancak bu koku her zaman çok belirgin olmadığından dolayı bazen insanlar tarafından fark edilmez ve bu nedenle daha fazla maruziyet ortaya çıkartabilir. Fosfin gazının ortaya çıkması için izlenmesi gereken süreçler genellikle şu şekildedir:
- Tahıl silolarında kullanılan, Fosfit ve Fosfat içeren böcek ilaçlarının nem ile tepkimeye girmesi,
- Endüstriyel ve kimyasal işlemler,
- Metal fosfit maddelerinin suyla temas etmesi…
Bu nedenle fosfin gazı ile temas etme ve ona maruz kalma riski en yüksek olan grup içerisinde, çiftçiler, silo çalışanları, depolama tesisleri ve kimya sektörü çalışanları yer almaktadır.
Fosfin Gazı Nerelerde Kullanılır?
Fosfin gazı nedir? Olaya geniş bir perspektiften bakıldığında, çoğunlukla insan eli ile üretilen fosfin gazı oldukça zehirlidir. Çok zararlı etkilere sahip olmakla birlikte kullanım alanları da oldukça geniştir. En çok da tarım sektöründe kullanılmaktadır.
- Fosfin gazı özellikle tahıl ve depolama alanlarında böcek ilacı olarak kullanılır. Buğday, arpa, pirinç, mısır gibi ürünlerin depolanması sırasında ortaya çıkan haşerelerin öldürülmesi amacı ile kullanımı yaygındır. Yoğun bir etkiye sahip olduğu için zararlıları kısa sürede yok eder.
- Endüstriyel uygulamalar sırasında da fosfin gazından faydalanılır. Fabrikalarda yarı iletken üretimi ve bazı metal yürey işlemlerinde kullanılır.
- Fosfin gazının kullanıldığı bir diğer alan da laboratuvar çalışmalarıdır. Organik kimya çalışmalarında az miktarda kullanılabilir.
Fosfin gazı her ne kadar faydalı etkilere sahip olsa da yanlış kullanılırsa ya da kontrolsüz bir sızıntı durumu söz konusu olursa ölümcül sonuçlara yol açabilir.
Fosfin Gazı Zehirli Mi?
Fosfin gazı nedir? Fosfin gazı ile ilgili elde edilen bilgiler, onun son derece zehirli olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. Düşük doz fosfin gazına maruz kalmak dahi solunum, sinir sistemi ve iç organlarda ciddi hasarların oluşmasına neden olabilir. Vücuda özellikle solunum yolu ile girerse zehir etkisi çok hızlı olur.
Maruz kalınan fosfin gazının zehirli etkisi şu şekilde özetlenebilir:
- 10 ppm üzeri uzun süreli maruziyet risklidir.
- 50 ppm üzeri ciddi zehirlenme yapabilir.
- 400 ppm üzeri kısa sürede ölümcül olabilir.
Bu nedenle fosfin gazı ile çalışan kişiler bu konuda hem özel eğitim almalı hem de özel ekipmanlar kullanmalıdırlar.
Fosfin Gazı Zehirlenmesi Belirtileri
Fosfin gazı nedir? Bir kişi fosfin gazına maruz kaldı ve bu nedenle zehirlendi ise belirtiler genellikle dakikalar içerisinde ortaya çıkmaya başlar. Fosfin gazı zehirlenmesi belirtileri şu şekildedir:
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Mide bulantısı ve kusma
- Öksürük
- Nefes darlığı
- Göğüs sıkışması
- Kalp ritim bozuklukları
- Genel halsizlik
- Bilinç bulanıklığı
- Akciğer ödemi
Bu belirtilerin ortaya çıkması halinde hemen acil müdahale gerekir. Fosfin gazına daha fazla maruz kalmaya devam edilirse, bilinç kaybı ve solunum yetmezliği gibi durumlar gelişebilir.
Fosfin Gazı Zehirlenmesinde Yapılması Gerekenler
Fosfin gazı nedir? Bu konu hakkında bilgi sahibi iseniz ve kendinizde ya da çevrenizden birinde fosfin gazı zehirlenmesi belirtileri varsa, bu sırada yapılması gerekenler oldukça nettir:
- Acil olarak temiz havaya çıkılmalı, gazın yoğun olduğu alan terk edilmelidir.
- Kişinin bilinci açık iken ona temiz hava sağlanması oldukça önemlidir.
- Bu sırada hiç vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve ambulans talep edilmelidir.
- Zehirlendiği düşünülen kişiye ağızdan yiyecek ya da içecek verilmemelidir.
- Solunum sıkıntısı varsa ve mümkünse tıbbi oksijen sağlanması gerekebilir.
Fosfin gazı zehirlenmesi sırasında vücutta yanık ya da tahriş görülmez. Ancak iç organlara çok hızlı zarar vermesi dolayısı ile acil tıbbi müdahale oldukça önemlidir.
Fosfin Gazı Patlayıcı Mı?
Fosfin gazı nedir? Her ne kadar şu ana kadar verdiğimiz bilgiler onun zehirli etkisine yönelik ise de fosfin gazı aynı zamanda yanıcı ve patlayıcıdır. Hava ile belirli oranlarda temas etmesi halinde kendiliğinden tutuşabilir. Bu nedenle kullanıldığı alanlarda, kıvılcım, ateş ve statik elektrik riskine karşı ekstra önlem alınmalıdır.
Fosfin Gazından Korunma Yöntemleri
Fosfin gazı nedir? Fosfin gazı hem zehirli hem de patlayıcı bir kimyasal bileşiktir. Özellikle kullanıldığı alanlarda bulunanların, ondan korunmak için önlem almaları gerekir. Tarım, depolama ve kimyasal üretim alanlarında çalışanlar, fosfin gazından korunmak için şu hususlara dikkat etmelidirler:
- Ortamın düzenli olarak havalandırılması
- Sızıntı olup olmadığının kontrol edilmesi
- Gaz algılama cihazlarının kullanılması
- Çalışan personelin alanında eğitim almış olması
- Maske, eldiven ve özel koruyucu kıyafet kullanılması
- Fosfin tablet ya da kapsüllerinin sadece yetkili kişiler tarafından uygulanması
- Kapalı olan depolara izinsiz girilmemesi
Bu önlemler alınırsa zehirlenme riski büyük ölçüde azalır.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgi paylaşımı amacı taşır. Kişisel sağlık durumunuz için en doğru yönlendirmeyi doktorunuzdan alabilirsiniz.